Je kent het patroon. Je leert op dinsdagavond twintig Spaanse woorden, je kent ze allemaal, je klapt tevreden je boek dicht. Een week later ken je er nog vijf. De conclusie die de meeste mensen dan trekken: ik heb geen talenknobbel. De echte conclusie: je gebruikte een methode die voor iedereen faalt.
Al in 1885 bracht de Duitse psycholoog Hermann Ebbinghaus in kaart hoe snel we vergeten. Zijn vergeetcurve is sindsdien talloze keren bevestigd: binnen een dag is ruwweg de helft van nieuw geleerde losse informatie weg, na een week het grootste deel. Niet omdat je hoofd slecht is, zo werkt elk hoofd.
De truc zit in het moment van herhalen
Hetzelfde onderzoek liet ook de uitweg zien. Elke keer dat je iets ophaalt op het moment dat je het bíjna vergeten bent, wordt het spoor sterker en vlakt de vergeetcurve af. Herhaal je een woord vandaag, dan morgen, dan over drie dagen, dan over een week en dan over een maand, dan zit het na vijf korte contactmomenten vrijwel vast. Dat is spaced repetition: gespreid herhalen, precies op het randje van vergeten.
Het mooie is dat het minder tijd kost dan stampen. Die dinsdagavond van een uur levert vijf blijvende woorden op. Vijf keer twee minuten, uitgesmeerd over een maand, levert er twintig op. Het voelt alleen minder productief, en daarom doet bijna niemand het uit zichzelf.
1. Leer een klein groepje woorden, vijf tot tien per dag is genoeg.
2. Herhaal ze morgen, over drie dagen, over een week en over een maand.
3. Ging een woord fout? Dan begint het schema voor dat woord opnieuw.
4. Doe het hardop. Ophalen uit je geheugen traint, herlezen niet.
Fouten zijn het stuur
Nog een misverstand: fouten maken is slecht nieuws. Het omgekeerde is waar. Juist het woord dat je fout doet, vertelt je wat je morgen moet herhalen. Een goed systeem onthoudt je fouten en laat precies die woorden vaker terugkomen, tot ze niet meer fout gaan. Zelf iets fout doen en dan verbeterd worden is een van de sterkste leerprikkels die er bestaat.
Je kunt dit met papieren kaartjes doen, met een app, of met een schriftje en vier kolommen. Het systeem maakt minder uit dan de spreiding. Begin met de honderd meest gebruikte woorden, want daar heb je elke dag iets aan.
Voor de duidelijkheid: ik ben geen leraar Spaans. Ik woon in Spanje en leer de taal zelf, elke ochtend opnieuw. Deze serie bestaat omdat alle informatie over Spaans leren versnipperd over het internet ligt. Hier zet ik het per klein onderwerp op een rij, zoals ik het zelf had willen vinden.